Expo 58

Jonathan Coe, De Bezige Bij, 320 blz., 19,90 euro.

“In een schrijven van 3 juni 1954 bracht de Belgische ambassadeur in Londen een uitnodiging over aan de regering van Hare Majesteit, de koningin van het Verenigd Koninkrijk: een uitnodiging tot deelname aan een nieuwe wereldtentoonstelling die de Belgen ‘de algemene wereldtentoonstelling te Brussel 1958’ noemden.”

In de in 2007 verschenen mooie melancholische roman De regen voor hij valt speelde Thomas Foley een bijrol als schoonbroer van het bejaarde tragische hoofdpersonage Rosamund. Zes jaar later blaast Jonathan Coe in het humoristische Expo 58 diezelfde Foley nieuw leven in. Hij geeft de brave, jonggehuwde ambtenaar met de looks van een filmster meteen ook de hoofdrol.

In het voorjaar van 1958 wordt de nijvere copywriter Thomas Foley van het Centraal Bureau voor Informatievoorziening naar Brussel gestuurd om er tijdens de Wereldtentoonstelling een oogje in het zeil te houden in de Britannia, de pub die het hart zal vormen van het Britse paviljoen. Hij laat vrouw en baby in Londen achter, maakt kennis met de betoverende Vlaamse hostess Anneke en raakt tijdens deze hoogdagen van de Koude Oorlog nauw betrokken bij elkaar bespionerende Russen en Britten.

In Expo 58 zet Coe het truttige, zelfgenoegzame conservatieve Engeland tegenover het vooruitstrevende continent, met het Atomium als lichtgevend baken van die hoopvolle, nieuwe tijd. De soms geforceerde humoristische toon van het boek tovert die tegenstelling iets te vaak om in pure slapstick. Ook de verwijzingen naar Coe’s grote inspiratiebronnen liggen er te dik op, met de naïeve Foley die zijn kennis over de Sovjetgruwel uit Ian Flemings From Russia with love haalt, en de spionnen Wayne en Radford die als twee klonen van Hergé’s Janssen en Jansen te pas en te onpas over elkaars voeten struikelen. Expo 58 is vermakelijk en licht, maar af en toe ondraaglijk licht.

© Jan Stevens