‘Een familie wou geen doof adoptiekind. Dus bezorgden ze een ander kind, maar met hetzelfde dossier’
Tussen 1979 en 1984 vloog Etienne Kestens (86) zes keer naar India om er in de weeshuizen van moeder Teresa kinderen te gaan ophalen. In opdracht van het Gentse adoptiebureau De Vreugdezaaiers bracht hij ze naar België. Sommige weeshuizen waren sterfhuizen, identiteiten werden verwisseld en wezen bleken ouders te hebben. Toch zag ‘begeleider’ Etienne daar toen geen graten in. ‘Het was een andere tijd. Ik wou zoveel mogelijk kinderen redden.’
Op het bureau van Etienne Kestens liggen twee recente Humo’s klaar. De ene opengevouwen op de recensie van Mother, de rockende film over de jonge moeder Teresa met in de hoofdrol Noomi ‘Lisbeth Salander’ Rapace. De andere op een artikel over het katholieke babysmokkelnetwerk van De Vreugdezaaiers. Daarin vertelt de in een Frans ziekenhuis geboren Marie hoe zij in 1966 meteen na haar geboorte door een pater van de abdij van Averbode naar een tehuis in Hasselt werd overgebracht. Die pater smokkelde pasgeboren ‘ongewenste’ baby’s in opdracht van een andere pater: franciscaner René ‘Eugeen’ Delooz, stichter en bezieler van de Gentse adoptiedienst De Vreugdezaaiers. In Hasselt werd Marie opgehaald door haar toekomstige nieuwe ouders. “Volgens mijn adoptiemoeder was ik een cadeautje van pater Delooz en moest ze niets voor mij betalen”, zei Marie in Humo.
Ook Etienne Kestens bracht voor De Vreugdezaaiers jarenlang baby’s en jonge kinderen voor adoptie naar België. Niet vanuit Frankrijk, maar vanuit India. Rechtstreeks uit de weeshuizen van moeder Teresa.
Etienne’s carrière als ‘begeleider’ startte in 1979, het jaar waarin moeder Teresa bekroond werd met de Nobelprijs voor de Vrede en hij van haar een handtekening kreeg. Op 4 september 2016 werd de non door paus Franciscus heilig verklaard. Nu Etienne in de winter van zijn leven is, vindt hij de tijd rijp voor een biecht. Want volgens hem was moeder Teresa véél minder heilig dan de paus.
ETIENNE KESTENS: “Ik wil u alles eerlijk vertellen. In het artikel over de adoptie van Marie is het alsof René Delooz honderd procent schuldig is. Terwijl hij volgens mij vooral naïef was. Mijn vader noemde de pater een ‘socialistische priester’. Alles wat hij in zijn leven ondernam, was bedoeld om anderen te helpen. U mag ook niet vergeten dat we het nu hebben over gebeurtenissen die zich minstens veertig jaar geleden afspeelden. In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw leefden mensen niet op dezelfde manier als nu.”
HUMO: Hoe leerde u René Delooz kennen?
KESTENS: “Mijn vrouw en ik wilden drie kinderen. Na de risicovolle geboortes van onze eerste twee kinderen zei de dokter: ‘Er kan geen sprake zijn van een derde zwangerschap.’
“Begin jaren zeventig adopteerden vrienden van ons een Koreaans meisje. Buren kregen dan weer een meisje uit Cambodja. Wij klopten aan bij de adoptiedienst Enfants du Monde, maar dat werd een soap. We moesten ‘bewijzen’ dat we écht wilden adopteren. Ze verwachtten zelfs van ons dat we voor hun deur kwamen kamperen om toch maar aanvaard te worden.
“Op een dag moest ik voor het werk in Gent zijn. Tussen twee klanten door sprong ik bij De Vreugdezaaiers binnen. Pater Delooz zei meteen tegen zijn secretaresse: ‘Geef meneer alle documenten mee om in te vullen.’ Prima. Daarna vroeg hij me om raad: ‘Een ongehuwde vrouw wil een kind adopteren. Wat vindt u daarvan?’ Ik antwoordde: ‘Er is best ook een papa bij.’ Waarop hij zei: ‘Een mama alleen is toch beter dan niets?’ Ik schrok en was bang dat ik mijn eigen kans op adoptie van bij de start al verknoeid had. (lacht)
“In 1975 kwam onze dochter vanuit een Indisch weeshuis in Zaventem aan. Ze was zogezegd geboren in 1972 en drie jaar oud. Al twijfel ik er sterk aan of dat echt zo is. In de jaren daarna organiseerden De Vreugdezaaiers feestjes in onder andere Overijse, Houthalen en Tongeren om geld in te zamelen voor de zusters in India.”
HUMO: Aasde Delooz bij die feestjes vooral op het geld van de lokale ondernemers? Begin jaren vijftig was hij proost van het Nationaal Christelijk Middenstandsverbond (NCMV), de voorloper van UNIZO. In de provincies Antwerpen en Brabant zou hij honderden NCMV-afdelingen opgericht hebben.
KESTENS: “Die sponsorfeestjes waren bedoeld voor iedereen. Zelf organiseerde ik er twee in Brussel. De eerste keer in Bosvoorde, samen met een vriend die ook een meisje van De Vreugdezaaiers had gekregen. De tweede keer in Molenbeek, in de Vaartkapoen. Omdat pater Delooz mij een kindje bezorgde, heb ik als wederdienst begin jaren tachtig zijn boek over adoptie ‘Kinderen van mijn hart’ van het Nederlands naar het Frans vertaald. In dat boek schreef hij op de eerste pagina: ‘In Gent leeft een pater die vader is van 50.000 kinderen.’
“Onze dochter kwam in 1975 samen met twee andere meisjes in Zaventem aan, zonder begeleider. In India waren ze op het vliegtuig gezet en de airhostessen hielden onderweg een oogje in het zeil. Maar in 1979 aanvaardden de luchtvaartmaatschappijen geen niet-begeleide kinderen meer. Pater Delooz liet weten dat hij dringend begeleiders nodig had. Er waren twee vereisten: je moest een beetje Engels spreken en altijd onmiddellijk beschikbaar zijn. Ik bepaalde mijn verlof zelf en zat daarom in de kerstvakantie van ’79 snel op een vlucht naar Madras (het huidige Chennai, hoofdstad van de deelstaat Tamil Nadu in het zuidoosten van India – JS) om daar in het weeshuis Holy Apostles kinderen op te halen.”
HUMO: U deed dat allemaal gratis?
KESTENS: “Natuurlijk. Mijn kosten werden wel terugbetaald. Vluchten moest ik niet voorschieten.
“Ik vloog vanuit Madras met vier kinderen naar Mumbai, naar het appartement van De Vreugdezaaiers waar zuster Godelieve me de paspoorten en visa van de kleintjes zou bezorgen. Zij behoorde tot de congregatie van de Zusters van de Jacht. ‘De papieren zijn niet in orde’, zei ze. ‘Je zal hier een week langer moeten blijven.’ Ik besloot zelf de Belgische consul in zijn huis aan zee op te zoeken om die paperassen in orde te krijgen. Het eerste wat die man zei, was: ‘Het is altijd hetzelfde met zuster Godelieve. Nooit zijn haar dossiers in orde.’
“De consul was een notoire dronkaard. In zijn living lagen lege magnumflessen whisky op de grond. ‘Wilt u iets drinken?’ vroeg hij. ‘Geef me dan maar een whisky’tje’, antwoordde ik. Dat klonk hem duidelijk als muziek in de oren. Zeker toen ik mijn whisky puur wou, zonder water: ‘Je bent een kenner!’ Vanaf dan was ik zijn beste vriend. (lacht) Het was een vrije dag. Toch sommeerde hij zijn secretaris om alle papieren op het consulaat in orde te gaan maken.
“Die eerste reis heb ik amper geslapen. In Madras verbleef ik twee dagen bij de zusters van Holy Apostles. In een ander weeshuis, Mercy Home, moest ik een omslag met geld afgeven. De laatste nacht sliep ik samen met de kinderen op de vloer in het appartement van De Vreugdezaaiers in Mumbai.
“Ik was in Zaventem vertrokken met twee andere begeleiders; meteen na de landing in India gingen die allebei andere richtingen uit. Zij sliepen die laatste nacht ook met hun kinderen in dat appartement. U moet zich voorstellen: twintig kleine kinderen die een hele nacht door in een kleine ruimte elk om beurt huilen. Ik deed geen oog dicht.”
HUMO: Die twee andere begeleiders hadden net als u ook een kind bij De Vreugdezaaiers geadopteerd?
KESTENS: “Ja. Ook zij geloofden rotsvast dat ze met iets goeds bezig waren.
“Onlangs zei een inmiddels volwassen geadopteerde me: ‘Je moet je niet schuldig voelen, Etienne.’ Ik dacht: schuldig waarover? Dat ikzelf een kind heb geadopteerd? Of dat ik kinderen uit India heb weggehaald? (stilte)
“Die eerste keer kwam ik terug met een zieke baby van 18 maanden die amper 4,5 kilo woog, een kleine jongen en twee meisjes die bestemd waren voor dezelfde familie, ook al waren het dan geen echte zussen.”
HUMO: Werden ze als zussen aan die familie aangeboden?
KESTENS: “Dat weet ik niet. Met een van de twee meisjes had ik veel later nog contact. Zij vertelde toen dat ze ontdekt had dat ze nog een échte zuster had. Dat meisje was ook door Belgen geadopteerd. Die zussen hebben elkaar intussen ontmoet.”
HUMO: Heb ik dat goed gehoord: die twee zussen werden in India van elkaar gescheiden, op verschillende momenten naar België gebracht en door twee verschillende families geadopteerd? Eén van die meisjes is samen met een meisje dat ze níet kende wél als adoptiezussen geregistreerd?
KESTENS: “Dat klopt. Het lukte me niet om de zieke baby op de vlucht naar Zaventem een flesje te geven. De oogjes zaten helemaal dicht en tijdens de tussenlanding in Frankfurt moest ik op de luchthaven hulp vragen aan een verpleegster.
“Ik herinner me nog heel goed de teleurstelling en verontwaardiging bij de adoptiegrootmoeder in Zaventem: ‘Wij hebben een gezond kind besteld! Wij willen een gezonde baby!’ Pater Delooz suste haar: ‘Het komt allemaal in orde.’ Toevallig werkte de adoptiemoeder als verpleegster op de kinderafdeling van UZ Leuven. Ik ben de weken erna nog een paar keer naar het ziekenhuis geweest. Ik zag die baby toen liggen met een infuus in het voorhoofd.
“Bij het vertrek in India moest ik een verklaring tekenen dat ik de verantwoordelijkheid nam voor dat zieke kind. Als het onderweg was gestorven, was ik waarschijnlijk achter de tralies beland.”
Avonturier
HUMO: Op uw eerste reis was u de enige volwassen begeleider van een ernstig zieke baby en van drie kinderen die u niet kenden en die nog nooit gevlogen hadden?
KESTENS: “Ja. Aan boord kregen ze een vliegtuigmaal zoals iedereen. Maar ze hadden zoiets nog nooit gezien. Ze zagen me een pakje boter openen en deden mij na. Met hun handjes smeerden ze de rugleuning van de stoel voor hen vol vettige boter. (lacht)
“Die eerste reis verliep heel moeilijk en toch reisde ik later nog vijf keer naar India om er kinderen te gaan ophalen. Ik was nogal avontuurlijk aangelegd toen ik begeleider werd en vond dat een heel toffe ervaring. Pater Delooz had toen ook personeelsleden van De Vreugdezaaiers naar India gestuurd om kinderen te gaan halen. Maar zij durfden op geen enkel moment hun hotel te verlaten. De pater was heel blij met een avonturier zoals ik.
“Drie jaar geleden kreeg ik telefoon van een mevrouw die zich voorstelde als Charmain. ‘Bent u de meneer die me in 1981 van India naar België gebracht heeft?’ vroeg ze. Haar voornaam herinnerde ik me. Ik heb haar meegenomen op mijn tweede reis. We zijn inmiddels vrienden. ‘Ik vond de man terug die mij naar hier bracht’, zegt ze. Ze is op zoek naar haar roots en reisde de voorbije jaren vijf keer naar India, zonder succes. Officieel kwam ze van Calcutta, maar DNA-onderzoek wees intussen uit dat ze afkomstig is van Poona, vierhonderd kilometer verder.”
HUMO: Ze werd door de nonnen van moeder Teresa aan potentiële adoptieouders aangeboden als een weeskind uit Calcutta?
KESTENS: “Zo werd ze inderdaad voorgesteld. Ik geloofde toen óók dat het meisje van Calcutta was. Ik kreeg altijd een omslag mee met wat papieren in en een paspoort en visum. De omslagen waren dicht gekleefd. Ik wist nooit wat erin zat.
“In India is er dat kastensysteem. En als een man met een meisje wil trouwen, moet hij de familie van dat meisje betalen. Dat gaat over veel geld. Met als gevolg dat meisjes er niet gewenst zijn. Als ze toch geboren worden, zijn alle middelen toegestaan om ze weer kwijt te raken. Ik zag India vroeger als een ‘land van contrasten’. Nu kan ik alleen maar besluiten dat het een vreselijke plek is.”
HUMO: Meisjes waren voor moeder Teresa interessante handelswaar?
KESTENS: “Laat me vertellen wat ikzelf ervaren heb. Ik reisde op vraag van De Vreugdezaaiers in 1984 naar de stad Amravati en kwam daar in een klooster terecht, niet bij de nonnen van moeder Teresa, maar bij een andere congregatie. Ik vroeg aan de overste: ‘Zuster, is er in deze stad iets interessants te ontdekken?’ Ze antwoordde: ‘Ga maar eens dag zeggen bij de zusters van moeder Teresa. Hun instelling is hier vijfhonderd meter vandaan.’ Ik vond dat een goed idee. Ik belde aan en de poort werd geopend door een zuster gehuld in een witte en blauwe sari. Ze lachte van oor tot oor: ‘U bent welkom!’ Ik stapte een groot auditorium binnen. Op elk niveau waar vroeger lessenaars stonden, waren nu kinderbedjes. ‘Dit is mijn werk’, zei ze. Ze was daar helemaal alleen en ze moest zorgen voor al die baby’s. Allemaal meisjes. ‘Mislukte abortussen.’ De non legde uit dat de gangbare primitieve technieken om abortus te plegen, soms niet lukten. Die baby’s kwamen in haar ‘weeshuis’ terecht. Ze wees naar een baby in een bedje en zei met een glimlach: ‘Hij zal morgen of overmorgen sterven.’ Ze voegde eraan toe dat het haar verdrietig maakte en dat ze voor die baby zou bidden, maar ook dat het haar missie was om zonder dralen te blijven doorgaan.
“Het was snikheet in die ruimte, minstens 45 graden. ‘U moet dringend airconditioning installeren’, zei ik. ‘Dan krijgen de kinderen wat meer ademruimte. Ik wil dat voor u betalen.’ Ze weigerde: ‘Geschenken moeten in Calcutta worden afgegeven.’”
HUMO: Op het hoofdkantoor, bij moeder Teresa zelf?
KESTENS: “Precies. De zuster was onvermurwbaar; ik moest eerst naar het 2.000 km verder gelegen Calcutta reizen om toestemming te gaan vragen. Ik heb dat niet gedaan. Ik vind het nog altijd schandalig dat die baby’s in de hitte moesten liggen. Waarom werden ze niet naar een ziekenhuis gebracht? Zijn er kinderen die dit overleefd hebben? Wat zou er dan met die overlevenden gebeurd zijn?”
HUMO: Een constante in de ‘weeshuizen’ van moeder Teresa is dat het meestal niet om weeskinderen ging?
KESTENS: “Weet u, heel veel verhalen over de kinderen bleken achteraf niet te kloppen. Ook het officiële verhaal van mijn eigen geadopteerde dochter was niet correct. Ons werd verteld dat de geboortemoeder overleden was. En de grootmoeder zou een bedelares zijn die niet in staat was om zich over haar kleindochter te ontfermen. Volgens het weeshuis uit Nagpur, het klooster van Mary Immaculate, was onze dochter geboren in het mysterieuze Kapa. In 1989 reisden we met onze tienerdochter naar India, terug naar haar roots. ‘Kapa’ bleek als stad of dorp niet te bestaan. En haar officiële naam was ook verzonnen. Onlangs had ik het daar met haar nog over. Ze zei: ‘Maar wat zou er met mij gebeurd zijn als jullie me niet hadden geadopteerd? Dan was ik waarschijnlijk in de prostitutie terechtgekomen.’”
HUMO: Want meisjes die niet geadopteerd werden, waren gedoemd om als prostituée te eindigen?
KESTENS: “Jammer genoeg wel. Op die reis in 1984 wees de zuster in het weeshuis een vrouw aan die haar dochtertje kwam brengen. Ze werd vergezeld door een paar oudere mensen. ‘Het is de vijfde keer dat zij hier komt smeken of we haar kind willen aannemen’, zei de zuster. Deze keer ging ze overstag. ‘Want als ik dat niet doe, zal het meisje in de vuilbak belanden.’ Zo wreed is India.
“Zuster Godelieve van De Vreugdezaaiers bracht me naar een instelling van moeder Teresa waar oudere meisjes verbleven. De ene groep bestond uit jonge vrouwen die een misdrijf hadden gepleegd. De andere groep waren dove meisjes. Die instelling was zogezegd gespecialiseerd in dove kinderen. Van die ‘specialisatie’ was niet veel te merken, behalve dat doofheid gecheckt werd door achter de rug van een kind heel hard in de handen te klappen.
“Ik had mijn fototoestel bij en zuster Godelieve vroeg me om een foto te nemen van een doof meisje. ‘Dat is bestemd voor de familie Konings’, zei ze.
“Ik was een paar dagen terug thuis toen ik telefoon kreeg van De Vreugdezaaiers. ‘Die foto voor de familie Konings mag je niet opsturen’, zei de stem aan de andere kant van de lijn. ‘We gaan hen een ander kind bezorgen, maar met hetzelfde dossier.’”
HUMO: Pardon? Een ander meisje kreeg de naam en identiteit van dat meisje dat u had gefotografeerd?
KESTENS: “Ja. Ik veronderstel dat ze bij De Vreugdezaaiers ontdekt hadden dat de familie Konings geen vragende partij was voor een doof kind.”
HUMO: U vond het niet raar dat het ene kind dat ingewisseld werd voor het andere, de identiteit gewoon overnam?
KESTENS: “Ik stond daar toen eerlijk gezegd niet bij stil. Ik wou zoveel mogelijk kinderen redden.”
Bollywood
HUMO: Hoeveel kinderen heeft u in totaal ‘overgebracht’?
KESTENS: “Ik was niet de enige die tussen 1979 en 1984 kinderen overbracht. Ik reisde in totaal zes keer als begeleider. Allemaal samen brachten we minstens vijftig kinderen van India naar België.”
HUMO: Waarom bent u in 1984 gestopt?
KESTENS: “Omdat De Vreugdezaaiers de adopties uit India stopzetten. In de recensie in Humo over de film Mother viel me één zinnetje op: ‘Een beetje lijden brengt je dichter bij de Heer!’ Dat was inderdaad het motto van moeder Teresa. Zoals u kunt zien heb ik het aangeduid in fluo.
“Tijdens die zes reizen fotografeerde ik moeder Teresa. Ik maakte ook veel foto’s van de zusters met kinderen in hun armen. Altijd glimlachten ze en leken ze vreugde uit te stralen. Ik kon in hun weeshuizen als vreemde man gaan en staan waar ik wilde. Niemand hield me tegen. Nu is dat veranderd en hangen er overal camera’s. Maar toen stonden alle deuren altijd voor iedereen open.
“Op een dag zag ik in zo’n weeshuis een baby liggen waarvan ze zegden dat ze het in een treinstation hadden gevonden. Dat kind lag daar met een doornatte luier. Dat beeld illustreert nu voor mij die zin: ‘Een beetje lijden brengt je dichter bij de Heer!’ ‘Laat dat kind maar wat lijden en afzien in zijn doornatte luier.’”
HUMO: Toen u die foto nam, was dat cynisme van moeder Teresa nog niet tot u doorgedrongen?
KESTENS: “Nee, toen had ik dat niet door.”
HUMO: Weet u waar de innige samenwerking tussen pater Delooz en moeder Teresa begonnen is?
KESTENS: “Kent u de met meerdere Oscars bekroonde film Boys Town uit 1938 met Spencer Tracy en Micky Rooney in de hoofdrollen? Die film vertelt het verhaal van de Ierse pastoor Edward Flanaghan die in 1917 in de stad Omaha in de Verenigde Staten een opvangtehuis voor dakloze en verwaarloosde jongens oprichtte. Dat hele project groeide uit tot een heuse jongensstad, Boys Town. Moeder Teresa pikte dat idee op en stichtte in 1964 haar Boys Town in Gangurampur op 30 km van Calcutta. De samenwerking tussen pater Delooz en moeder Teresa werd vastgelegd in een contract: in ruil voor regelmatige donaties van De Vreugdezaaiers voor Boys Town, leverde moeder Teresa kinderen en baby’s. Ook Oxfam steunde Boys Town met geld. Toen Teresa zich halverwege de jaren tachtig uit dat hele project terugtrok, betekende dat het einde van de samenwerking met De Vreugdezaaiers .”
HUMO: Het was dus zuivere kinderhandel: in ruil voor geld werd René Delooz bevoorraad met kinderen?
KESTENS: “Misschien kun je dat als handel beschouwen, maar de bedoelingen waren nobel. Ik werd twee keer naar Boys Town gestuurd om met eigen ogen vast te stellen hoe goed de donaties wel besteed werden.”
HUMO: Zou het kunnen dat er toen voor u een Bollywoodfilm werd opgevoerd, een gepimpte versie van de werkelijkheid?
KESTENS: “Dat was zeker Bollywood. Moeder Teresa verplichtte me om ook haar House of the Dying in Calcutta te bezoeken. Dat sterfhuis was pure horror. Mensen lagen er te creperen en sterven op veldbedjes. Ik hoorde verhalen dat de nonnen naalden voor spuiten meermaals hergebruikten. Ze spoelden die onder de koudwaterkraan. Verdoving was taboe. Lijden was volgens Teresa immers de snelste weg naar Christus.”
De poen
Etienne Kestens toont een mail van zijn vriend M. die jarenlang in het bestuur van De Vreugdezaaiers zat. Een geadopteerde is op zoek naar haar roots en contacteerde zowel Etienne als Daniëlle D., ex-secretaresse van de in 1983 overleden pater René Delooz. Etienne vroeg M. om raad. ‘De Vreugdezaaiers zijn opgedoekt toen het hun te heet onder de voeten werd’, schrijft M. in zijn antwoord. ‘Daniëlle wil al lang niet meer met adoptie geconfronteerd worden. Zij wilde immers nooit verantwoordelijkheid nemen in verband met de noodzakelijke nazorg. Behalve dan de regionale bijeenkomsten tot meerdere eer en glorie van De Vreugdezaaiers, om hun winkel van adoptie en sponsorship draaiende te houden. Ondankbare geadopteerden die naar hun verleden zoeken, zijn lastposten die oude stinkende koeien uit de gracht zouden kunnen halen. (…) Vroegere dossiers werden sowieso gemanipuleerd, vooral in India.’
ETIENNE KESTENS: “M. adopteerde drie kinderen uit India en werd net als ik begeleider voor De Vreugdezaaiers. Hij haalde zelf zijn drie weeskinderen in Calcutta. Later ontdekte hij dat het helemaal geen wezen uit Calcutta waren, maar dat ze van drie verschillende plekken ver verspreid over India kwamen. M. werd een erg goede vriend. Niet zolang geleden vertelde hij me dat hij als kind door geestelijken misbruikt was en dat pater Delooz dat wist. M. moest niets meer van de kerk hebben, maar voor René Delooz was dat geen bezwaar. Hij mocht toch kinderen uit India adopteren. Ik vond dat een heel mooi gebaar van de pater.”
HUMO: Uw collega-begeleider lijkt in zijn mail toch erg verbitterd over jullie gedeelde verleden bij De Vreugdezaaiers?
KESTENS: “Pater Delooz was een zeer aimabele man. Hij heeft onze dochter hier bij ons thuis gedoopt. En ooit nodigde hij ons bij hem in Gent uit om waterzooi te eten, bereid door zijn secretaresse Daniëlle. Ik vroeg haar hoeveel adopties van De Vreugdezaaiers er uitgroeiden tot een succesverhaal. ‘Minder dan de helft’, antwoordde ze. En ze voegde eraan toe: ‘Er zijn veel zelfdodingen.’
“Een jaar of vier geleden gingen we op vakantie naar Albanië. In Tirana landden we op ‘International Airport Mother Teresa’. Op het eerste kruispunt dat we tegenkwamen, werden we begroet door een metersgroot standbeeld van moeder Teresa. In het belangrijkste museum van Tirana staat een hele zaal in het teken van de non met Albanese roots. Er hangt ook een foto van haar met de Albanese dictator Enver Hoxha. Voor moeder Teresa telde alleen maar het binnenstromende geld. Het maakte haar niet uit wat de herkomst was. Ik heb me al vaak afgevraagd of pater Delooz zich daarvan bewust was. Ik denk het niet. Ik kan me niet voorstellen dat hij dat hele circus bewust meespeelde.”
HUMO: Maar wat u met eigen ogen in de zogenaamde weeshuizen van moeder Teresa zag, heeft hij toch óók gezien? Pater Delooz was er véél meer dan u.
KESTENS: “Natuurlijk. In de jaren vijftig was hij ook in Rwanda.”
HUMO: In 1958 vloog hij driehonderd metissenkinderen van het Rwandese stadje Save voor adoptie naar België over. Toen werkte hij ook nauw met een non samen: Irma De Rycke.
KESTENS: “Ik was nooit in Rwanda en kan daar dus niets over zeggen. In zijn boek dat ik vertaald heb, schrijft pater Delooz over vijftig Rwandese kinderen die hij overgebracht heeft. Ik hoorde pas veel later over de mishandeling van de metissen. In zijn boek rept hij daar met geen woord over.”
HUMO: Maar hij wist wel dat moeder-overste Irma De Rycke in haar Instituut voor Mulatten die kinderen zeer hardhandig aanpakte?
KESTENS: “Dat weten we niet. Denkt u dat die zusters in aanwezigheid van een bezoeker die kinderen ook zouden slaan? Irma De Rycke is later in India óók kinderen gaan halen.”
HUMO: Zijn de archieven van adoptiedienst De Vreugdezaaiers bewaard gebleven?
KESTENS: “Nee, zowat alles is verdwenen. Mijn vriend M. had een heel dikke map in zijn bezit waarin de dossiers zitten van 3.000 families die via De Vreugdezaaiers een kind hebben geadopteerd. Dat gaat over ongeveer vijfduizend kinderen met gegevens over het weeshuis waar ze officieel vandaan kwamen, maar ook met rechtbankdocumenten. Via een tussenpersoon kwam die map bij het Afstammingscentrum in Gent terecht. Tenminste, dat dacht ik, tot een medewerker me liet weten dat ze die map niet meer terugvinden.”
HUMO: Met alles wat u nu weet, zou u opnieuw kinderen in India gaan halen?
KESTENS: “Nee, vandaag ben ik honderd procent tegen internationale adoptie. Ik zie de problemen en trauma’s waar adoptiekinderen mee worstelen. En ik moest jammer genoeg ook vaststellen dat het uiteindelijk altijd om de poen draaide.”
© Jan Stevens
