De ontheemden
De ontheemden
Amin Maalouf, De Geus (originele titel: Les désorientés), 416 blz., 24,95 euro.
Mijn voornaam verwijst naar het begin van de mensheid, maar ik hoor tot een groep mensen die uitsterft, zal Adam twee dagen voor de dramatische gebeurtenis in zijn dagboek noteren.
De originele Franse titel Les désorientés geeft perfect de gemoedsgesteldheid weer van zowat alle personages die de nieuwe roman van de Libanees-Franse schrijver Amin Maalouf bevolken. Vanuit het perspectief van hoofdpersonage Adam vertelt Maalouf het verhaal van een hechte Libanese vriendengroep die begin jaren zeventig door de burgeroorlog uit elkaar spat. De jonge Adam is een van de eerste van de vrienden die zijn geboorteland verlaat. Hij vlucht – ‘deserteert’ – naar Frankrijk en bouwt daar een nieuw leven als professor geschiedenis op. Naarmate de jaren vorderen, verwatert het contact tussen de vluchtelingen en de ‘achterblijvers’. De verbittering groeit bij een aantal van die achterblijvers en ze beginnen de vluchters steeds meer als een soort van incivieken te zien. Adam keert nooit meer terug naar Libanon, tot hij meer dan twintig jaar later telefoon krijgt van de vrouw van een van de achterblijvers. Haar man Mourad is terminaal en hij wil zich op zijn sterfbed met Adam verzoenen. ’s Anderendaags is Adam terug in de stad waar hij is opgegroeid, maar hij voelt er zich ontheemd en gedesoriënteerd. “Niemand zegt iets tegen me, niemand wacht op me.” Zelfs zijn stervende vriend heeft niet op hem gewacht. “Ik ben naar het spookbeeld van een vriend gekomen en ik ben zelf al een spookbeeld.” Adam is een man die alleen schrijvend kan nadenken. De diepzinnige overpeinzingen die hij rustig en weloverwogen neerpent, geven de lezer meermaals voer tot nadenken over trouw, vriendschap en verraad.
© Jan Stevens